Sayron ko‘lida suv tahlili: yozda cho‘milish mumkin bo‘ladimi? Mutaxassislar javobi

Toshkent shahar hokimligi tomonidan Sayron ko‘li suvining yangi laboratoriya tahlili e‘lon qilindi. Mutaxassislar yozgi mavsumda bu yerda cho‘milish xavfsiz bo‘lishi mumkinligini ma‘lum qilishdi — bu ko‘p yillardan beri eshitilgan birinchi shunday xabar.

Tahlil natijalariga ko‘ra, suvdagi mikrobiologik ko‘rsatkichlar Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining tavsiyalariga muvofiq yaroqli darajada. Bu — keyingi yillardagi tozalash ishlarining birinchi ko‘zga ko‘rinarli natijasi.

Tekshiruvlar 2026-yilning aprel oyidan boshlab har ikki haftada bir marta ko‘lning yetti turli nuqtasidan olingan namunalar asosida o‘tkazib kelinmoqda. Toshkent kommunal xizmatlar boshqarmasi ma‘lumotiga ko‘ra, hozircha barcha o‘lchovlar belgilangan me‘yorlardan past chiqayotir.

Eslatib o‘tamiz, so‘nggi o‘n yil ichida ko‘l asosan suzish va yaqinlashish taqiqlangan zona maqomida bo‘lib kelgan edi. Hozir esa shahar hokimligi yozning ikkinchi yarmidan ko‘lda nazorat ostida cho‘milish maydonchalarini ochish g‘oyasini muhokama qilmoqda.

Tahlil natijalari nimani ko‘rsatdi?

Mutaxassislar suvning 12 ta asosiy ko‘rsatkichini o‘rganib chiqdi. Quyidagi parametrlar bo‘yicha natijalar olindi:

Eng muhim natija — kolibakteriyalar miqdori 100 ml suvga 12 ta koloniya tashkil etgan, bu Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti belgilagan 500 ko‘rsatkichdan ancha past. Bu raqam Yevropa ittifoqining "yuqori sifat" toifasiga mos keladi.

Shu bilan birga, mutaxassislar tomonidan suvning shaffofligi ham o‘lchangan. Sayron ko‘lida Secchi diski yordamida olib borilgan o‘lchov 2.3 metr chuqurlikni ko‘rsatdi — bu o‘tgan yilgi 1.1 metrlik natijaga nisbatan ikki barobar yaxshilanish.

• pH darajasi:7.4 — me‘yorda
• Kislorod miqdori:8.2 mg/L — yuqori
• Mikrobiologik holat:Yaroqli
• Og‘ir metallar:Aniqlanmadi
• Loyqalik (turbidity):1.8 NTU — past
• Harorat (5-may):21.4 °C

Mutaxassislar nima deydi?

Ekologiya sohasi vakillarining fikricha, bu natijalar so‘nggi uch yil ichida olib borilgan tozalash va aeratsiya tizimlari o‘rnatilishi natijasidir. Ko‘l tubidan jami 14 ming kubometrga yaqin loyqa va organik cho‘kma chiqarib tashlangan.

Toshkent davlat texnika universiteti dotsenti Nargiza Karimova ta‘kidlashicha, kichik o‘lchamli ko‘llar uchun bunday tezkor tiklanish kam uchraydi: "Odatda shahar ichidagi suv havzalari tiklanishi uchun 8–10 yil kerak bo‘ladi. Sayronda bu jarayon tezroq kechmoqda, chunki suv almashinuvi nasoslar yordamida sun‘iy ravishda jadallashtirilgan."

Shu bilan birga, ba‘zi olimlar ehtiyotkorlikka chaqirmoqda. Ular yozning eng issiq oylarida — iyul va avgustda — suv haroratining 28 °C dan oshishi mavjud baliq populyatsiyasi va suv o‘tlari muvozanatiga ta‘sir qilishi mumkinligini eslatib o‘tdi.

Foto galereya

6 ta surat — kattalashtirish uchun bosing

Sayron ko‘li tongdagi sokin manzarasi — 28-may, 2026.Yangi o‘rnatilgan aeratsiya tizimi suvga kislorod yetkazib bermoqda.Ko‘l atrofidagi yashil hudud — yangi piyodalar yo‘lakchasi.Sohildagi yangi yog‘och pirslar (pier) dam oluvchilarni kutmoqda.Laboratoriya namunalari — har 12 soatda yangilanmoqda.+20yana suratlar

Ko‘lning qisqa tarixi

Sayron ko‘li XX asrning 60-yillarida sun‘iy ravishda bunyod etilgan. O‘sha davrda u Toshkentliklar uchun asosiy dam olish maskaniga aylangan. Sohilda kichik plyaj, qayiqlar prokati va bolalar uchun maydonchalar tashkil etilgan edi.

90-yillarning oxiriga kelib, suv almashinuvi to‘xtab, kanalizatsiya tarmoqlaridan oqib kelayotgan iflos suvlar tufayli ko‘l holati keskin yomonlashdi. 2000-yillarda esa cho‘milish butunlay taqiqlangan, suv o‘simliklari va loyqaning haddan tashqari ko‘payishi natijasida ko‘l qisman botqoqlikka aylana boshlagan.

2023-yildan boshlangan rekonstruksiya doirasida sohil hududi qaytadan loyihalashtirildi: yangi piyodalar yo‘lakchalari, yoritish tizimi va kichik kafelar paydo bo‘ldi. Bugungi kunda ko‘l atrofi shahar aholisi uchun eng ommabop sayr maskanlaridan biriga aylangan.

Xulosa

Agar tendensiya saqlanib qolsa, 2026-yilning iyun oyidan boshlab ko‘lda rasmiy ravishda cho‘milish ruxsat etilishi kutilmoqda. Shahar hokimligi ayni paytda cho‘milish maydonchalari, qutqaruvchilar posti va kiyim almashtirish kabinalarini o‘rnatish ishlarini ko‘rib chiqmoqda.

Mutaxassislar fuqarolarni keyingi monitoring natijalarini kutib turishga va rasmiy ruxsatdan oldin ko‘lga tushmaslikka chaqirdi. Suv haroratiga qarab tahlillar har hafta yangilanib boriladi va barcha natijalar ochiq portalda e‘lon qilinadi.