Seshanba, 21-May, 2024
Bank
  • USD12,650
  • EUR13,720
  • RUB146
28°C
Reklama
Daryo

Abdulhamid Cho‘lpon: jadid shoirining qisqa, ammo zalvorli hayoti

1897-yilda Andijonda tug‘ilgan, 1938-yilda otib o‘ldirilgan shoirning yo‘li — XX asr o‘zbek adabiyotining eng dramatik sahifasi.

4-oktyabr, 2026, 09:007 daqiqa o‘qish18,420 ko‘rishlar66 izoh
Abdulhamid Cho‘lpon — arxiv surati.

Abdulhamid Sulaymon o‘g‘li Yunusov — adabiyot tarixida “Cho‘lpon” taxallusi bilan tanilgan. U yangi o‘zbek she’riyatining asoschilaridan biri, dramaturg, tarjimon va publitsist sifatida o‘ziga xos maktab yaratdi.

Cho‘lpon hayoti — milliy uyg‘onish va sovet qatag‘onining keskin to‘qnashgan davriga to‘g‘ri keldi. Bu yo‘lda u o‘z davrining eng nozik va eng jasur ovozlaridan biriga aylandi.

“Qaysi gulning yaprog‘ida shabnam yo‘qdir, Qaysi qalbda Vatan uchun alam yo‘qdir?”

Abdulhamid Cho‘lpon— Cho‘lpon she’rlaridan

“Qaysi gulning yaprog‘ida shabnam yo‘qdir, Qaysi qalbda Vatan uchun alam yo‘qdir?”

AC
Abdulhamid Cho‘lpon
— Cho‘lpon she’rlaridan

“Qaysi gulning yaprog‘ida shabnam yo‘qdir, Qaysi qalbda Vatan uchun alam yo‘qdir?”

Abdulhamid Cho‘lpon— Cho‘lpon she’rlaridan
Iqtibos

“Qaysi gulning yaprog‘ida shabnam yo‘qdir, Qaysi qalbda Vatan uchun alam yo‘qdir?”

Abdulhamid Cho‘lpon— Cho‘lpon she’rlaridan

Bolalik va ilk ta’lim

Cho‘lpon Andijonning savdogar oilasida tug‘ildi. Otasi Sulaymonqul ham she’r yozar, kitob to‘plar edi. Bu uyda mumtoz adabiyot va diniy ilmlar muhiti hukmron edi.

Avval eski maktabda, so‘ng madrasada o‘qigan yosh Abdulhamid arab, fors tillarini puxta o‘zlashtirdi. Keyinroq rus-tuzem maktabida rus tilini ham mukammal o‘rgandi.

  • Tug‘ilgan yil:1897
  • Vafot etgan yil:1938
  • Oqlangan yil:1956
  • Asosiy taxallusi:Cho‘lpon

Jadid harakatiga qo‘shilishi

1914-yildan boshlab Cho‘lpon Toshkentga kelib, Munavvar qori, Behbudiy va boshqa jadid yetakchilari bilan tanishadi. Uning ilk she’rlari aynan shu davrda matbuotda chiqa boshlaydi.

Yosh shoir tezda jadid matbuotining faol qalami sifatida tanildi. “Sadoyi Turkiston”, “Turkiston viloyatining gazeti” sahifalarida uning maqolalari va she’rlari muntazam bosildi.

Cho‘lpon qo‘lyozmasidan namuna.

Foto galereya

4 ta surat — kattalashtirish uchun bosing

Soya ostidagi yillar

1920-yillarning oxiridan Cho‘lpon ustidan tazyiq kuchaydi. “Millatchi” va “burjua shoiri” tamg‘alari uning kitoblarini bosishni to‘xtatib qo‘ydi.

1937-yilning iyulida hibsga olindi va 1938-yil 4-oktyabrda otib o‘ldirildi. Faqat 1956-yilda oqlangan; ijodi esa uzoq yillar “taqiqlangan adabiyot” qatorida qoldi.

Zulfiya Karimova

Muallif

Zulfiya Karimova

Muxbir · Madaniyat

Adabiyot, tarix va madaniyat mavzularida tahliliy maqolalar muallifi.

Izohlar

Moderatsiyadan o'tgach chiqadi

Faol
Kutmoqda

Hali izoh yo'q

Birinchi bo'lib fikr bildirsangiz, muhokamani siz boshlaysiz.

O‘xshash yangiliklar